Vòng tay đá: đo cổ tay, chọn cỡ hạt, chọn dây xâu và giữ cho khỏi đứt

Các bài khác trong mục này nói chọn vật phẩm theo người giữ, theo chặng đời, theo nhóm. Bài này thu hẹp vào đúng một món: vòng tay đá. Đây là vật phẩm phong thuỷ được mua nhiều nhất, vì nhỏ, dễ tặng, giá trải rộng. Nhưng cũng là món mà người mua về hay gặp ba chuyện: đeo không vừa, đứt dây sau vài tháng, và màu phai khác lúc mua.

Chuyện chọn đá theo mệnh đã có nhiều bài khác nói. Bài này nói phần kỹ thuật ít người bán chịu giải thích.

Đo cổ tay cho đúng

Cỡ vòng ghi trên sản phẩm thường là chu vi trong của vòng, không phải cổ tay. Cách đo:

1. Dùng thước dây mềm, hoặc một mẩu dây không giãn rồi áp lên thước kẻ.
2. Quấn sát ngay dưới xương cổ tay (chỗ u xương phía ngón út), không siết, không lỏng.
3. Đo hai, ba lần, lấy số giữa. Cổ tay buổi chiều, trời nóng thường to hơn buổi sáng một chút.

Rồi cộng thêm một khoảng: thường khoảng một đến hai xen-ti-mét cho người thích đeo vừa, nhiều hơn cho người thích lỏng. Lý do: hạt đá có độ dày, vòng hạt to “ăn” vào chu vi trong nhiều hơn vòng hạt nhỏ. Cùng một cổ tay, vòng hạt mười hai li cần cộng nhiều hơn vòng hạt sáu li.

Cỡ hạt: hợp với cổ tay, không phải “to cho sang”

Cỡ hạt tính bằng li (mi-li-mét đường kính). Kinh nghiệm phổ biến của người bán đá:

• Sáu đến tám li: hợp cổ tay nhỏ, hợp đeo cùng đồng hồ, đeo đi làm.
• Mười li: cỡ trung bình, nhiều người chọn nhất.
• Mười hai li trở lên: nổi bật, nặng tay, hợp cổ tay to. Đeo khi gõ máy tính dễ cộm và va vào mặt bàn.

Hạt càng to thì một vòng càng nặng, và áp lực lên sợi dây càng lớn. Đây là một lý do vòng hạt to hay đứt hơn.

Dây xâu: chun, cước hay dây dù

• Dây chun (dây co giãn): phổ biến nhất vì đeo vào tháo ra không cần khoá. Điểm yếu: chun lão hoá theo thời gian, nhất là gặp nắng, mồ hôi, nước hoa, xà phòng. Sau một hai năm dây chun cũ đi, giãn ra không co lại, rồi đứt.
• Dây cước hoặc dây bện kim loại đi kèm khoá: bền hơn nhưng phải có khoá, và khoá là chỗ yếu mới.
• Dây dù, dây sáp bện thắt nút: hay dùng cho vòng hạt nhỏ, điều chỉnh được cỡ bằng nút trượt.

Vòng chun đẹp thì nút thắt được giấu vào trong lỗ một hạt và có chút keo giữ. Nút lộ ra ngoài, xù lông là dấu hiệu xâu vội.

🔴 Vì sao vòng hay đứt, và đứt rồi thì sao

Đứt vòng là chuyện kỹ thuật, không phải điềm. Người bán nói “vòng đứt là đã đỡ hạn cho chủ” để khách bớt buồn thì không sao, nhưng nói “đứt là phải mua vòng mới để thay” thì đó là cách bán thêm hàng. Những nguyên nhân thật:

1. Kéo giãn quá mức khi đeo vào: vòng vừa khít mà cứ kéo tuồn qua bàn tay, mỗi lần một ít, sợi chun mỏi dần. Nên lăn vòng qua bàn tay thay vì kéo căng.
2. Lỗ hạt sắc cạnh: hạt đá khoan không mài miệng lỗ, mép lỗ cứa dây mỗi lần cử động.
3. Dây quá mảnh so với hạt: hạt nặng mà dây nhỏ.
4. Hoá chất: nước rửa chén, nước hoa, kem chống nắng, nước hồ bơi làm chun lão hoá nhanh.

Vòng đứt thì gom đủ hạt, đếm lại, mang đi xâu lại bằng dây mới. Rất nhiều cửa hàng xâu lại miễn phí hoặc với chi phí nhỏ. Thói quen nên có: vòng chun đeo hằng ngày thì xâu lại dây mỗi năm một lần, trước khi nó đứt giữa đường.

Màu phai: đá nhuộm và đá chưa nhuộm

Nhiều loại hạt trên thị trường đã qua nhuộm màu để màu đậm và đều hơn. Nhuộm không xấu nếu được nói rõ. Vấn đề là khi người bán gọi đá nhuộm là “tự nhiên trăm phần trăm”. Vài dấu hiệu gợi ý:

• Màu đậm dồn vào các vết rạn, mép lỗ khoan.
• Lau bằng bông thấm chút cồn ở một hạt khuất thấy bông ngả màu (thử nhẹ, ở chỗ khuất, vì cồn có thể làm hỏng lớp phủ).
• Cả vòng màu đều tăm tắp như nhựa, không hạt nào có vân khác nhau.

Những dấu hiệu này chỉ là gợi ý. Muốn chắc chắn phải nhờ nơi kiểm định có thiết bị.

Tục đếm hạt “sinh, lão, bệnh, tử”

Một quan niệm phổ biến: đếm số hạt theo vòng bốn chữ sinh, lão, bệnh, tử, hạt cuối rơi vào chữ “sinh” là tốt. Theo cách đếm này người ta hay chọn số hạt như 13, 17, 21. Quan niệm này vô hại và nhiều cửa hàng chiều theo. Chỉ cần nhớ: số hạt là thứ cuối cùng mới đáng ưu tiên. Vòng đúng số “sinh” mà chật tay, cộm, đeo khó chịu thì người đeo sẽ tháo ra cất tủ.

Đeo tay trái hay tay phải, và giữ gìn hằng ngày

Có quan niệm đeo tay trái để “thu vào”, tay phải để “đẩy ra”. Các trường phái nói không giống nhau, và không có cách kiểm. Về thực tế: đeo bên tay ít dùng sức hơn thì vòng ít va đập, ít trầy.

• Tháo vòng khi tắm, rửa chén, bơi, tập thể thao nặng, làm việc nhà có hoá chất.
• Lau bằng khăn mềm hơi ẩm, để khô tự nhiên. Không ngâm nước muối lâu ngày như vài lời khuyên “tẩy uế”: nước muối có thể làm hỏng một số loại đá xốp và làm chun mau lão hoá.
• Cất riêng từng vòng, tránh va vào nhau gây trầy.
• Trẻ nhỏ: hạt đá nhỏ là vật trẻ nuốt được. Vòng đứt rơi hạt ở nhà có trẻ dưới ba tuổi phải gom ngay. Không cho trẻ nhỏ đeo vòng hạt khi ngủ.

Nói gọn lại

Một chiếc vòng đá dùng lâu được nhờ ba thứ rất đời thường: đúng cỡ cổ tay, dây hợp với hạt, và tránh hoá chất. Đứt dây là chuyện của sợi chun, xâu lại là xong, không cần mua vòng mới để “thay hạn”. Hỏi người bán đá đã nhuộm hay chưa, và chọn số hạt sau khi đã chọn được vòng vừa tay.