Phòng ngủ: mấy điều kiêng quen thuộc và mấy việc thật sự đáng làm
Phòng ngủ là căn phòng có nhiều lời khuyên nhất, và cũng là nơi lời khuyên hay bị trộn lẫn nhất: điều có lý do rõ ràng đứng cạnh điều thuần tập tục, nói bằng cùng một giọng. Bài này xếp chúng thành hai nhóm, rồi nói về những việc thật sự đổi được chất lượng giấc ngủ.
Nhóm có lõi thực tế
Những điều dưới đây được nhắc như kiêng kỵ, nhưng đọc kỹ thì có lý do đời thường, và bạn không cần tin gì cũng thấy nên làm.
Không kê giường dưới xà thấp hoặc dưới vật nặng treo trên tường. Lý do an toàn rất rõ: vật rơi xuống chỗ người nằm. Thêm vào đó, nhiều người thật sự thấy khó chịu khi nằm dưới một khối nhô ra ngay trên đầu.
Không đặt gương đối diện giường. Lõi thực tế: tỉnh dậy lúc nửa đêm mà thấy bóng mình chuyển động thì giật mình. Cách xử đơn giản — xoay gương, che bằng vải khi ngủ, hoặc dùng gương gắn mặt trong cánh tủ. Không cần mua gì để hoá giải.
Giường không kê thẳng hàng với cửa ra vào. Ở vị trí đó, gió lùa thẳng vào người khi mở cửa, và ánh sáng cùng tiếng động từ ngoài đi trực tiếp tới chỗ nằm. Dịch giường lệch đi một chút là đủ.
Không kê giường sát tường nhà tắm. Đây là chuyện tiếng nước chảy ban đêm và chuyện ẩm thấm qua mảng tường chung có đường ống.
Đầu giường nên tựa vào tường đặc. Cảm giác vững là thật, và về mặt thực dụng thì đầu giường sát cửa sổ nghĩa là gió và tiếng ồn ngay trên đầu.
Nhóm thuộc tập tục
Những điều còn lại thì thuộc về nếp và quan niệm, khác nhau theo vùng và theo nhà, và không có cách kiểm chứng. Chúng không sai — tập tục vốn là thứ được cộng đồng thống nhất chứ không cần chứng minh — nhưng nên biết chúng thuộc loại nào.
Nếu gia đình bạn có nếp riêng thì theo nếp nhà. Điều đáng cân là đừng để một quy tắc thuộc nhóm này buộc bạn bố trí phòng thành kém tiện hoặc kém an toàn hơn. Khi hai nhóm mâu thuẫn, nhóm có lõi thực tế nên thắng.
Và nếu ai đó nói rằng phòng ngủ của bạn "có vấn đề" rồi đề nghị bán một món để hoá giải, hãy nhận ra cấu trúc quen thuộc: tạo một nỗi lo không kiểm chứng được rồi bán giải pháp cho chính nỗi lo đó.
Sáu việc thật sự đáng làm
Đây là phần đổi được chất lượng giấc ngủ, và tất cả đều đo được:
- Tối hơn. Rèm chắn sáng, và che bớt đèn báo thiết bị — một phòng ngủ hiện đại có thể có năm sáu đốm sáng nhỏ. Miếng băng dính mờ dán lên đèn báo là cách rẻ nhất.
- Yên hơn. Gioăng cửa nếu ồn từ ngoài; kê lại tủ lạnh hay máy giặt nếu ồn từ trong nhà. Tiếng bất chợt gây khó ngủ hơn tiếng đều.
- Mát và thoáng. Phòng bí thì khó ngủ sâu. Mở cửa thông gió trước giờ ngủ, và để ý luồng gió có đi qua phòng được không hay bị chặn bởi tủ.
- Đủ chỗ đi lại quanh giường. Nhất là phía bạn hay xuống giường ban đêm — chỗ đó không nên có góc bàn nhọn hay dây điện.
- Đệm và gối hợp với mình. Đây là khoản đáng chi nhất trong cả căn phòng, và cũng là thứ ít người chịu thử kỹ trước khi mua.
- Bớt đồ. Phòng ngủ càng ít thứ đòi sự chú ý thì càng dễ chuyển sang trạng thái nghỉ. Đây là việc không tốn đồng nào.
Nếu bạn chỉ làm được một việc, hãy làm việc đầu tiên. Tối hơn là thay đổi rẻ nhất mà nhiều người thấy khác biệt rõ nhất.
Phòng ngủ nhỏ
Ràng buộc chính là chỗ đi lại. Vài cách nhiều nhà dùng: kê giường sát một bên tường để chừa một lối rộng thay vì hai lối hẹp; chọn giường có ngăn kéo bên dưới thay vì kê thêm tủ; và dùng đèn gắn tường thay đèn bàn để trả lại mặt bàn đầu giường.
Với phòng rất nhỏ, thử trước bằng cách dán băng dính lên sàn theo kích thước giường rồi đi lại vài ngày. Cách này lộ ra những chỗ vướng mà đo bằng thước không thấy.
Phòng của trẻ
Ba điều thêm vào danh sách trên: neo tủ cao vào tường vì trẻ leo và kéo ngăn; nắp che ổ cắm ở tầm thấp và gom dây lên cao; và không treo gì phía trên giường, kể cả đồ nhẹ.
Về ánh sáng, nhiều trẻ cần một đèn ngủ mờ — chọn loại ánh sáng ấm và đặt thấp, tránh loại có ánh xanh hoặc nhấp nháy.
Còn chuyện trẻ ngủ bao nhiêu là đủ hay các vấn đề về giấc ngủ thì nên hỏi bác sĩ, đó không phải chuyện bố trí phòng.
Phòng của người lớn tuổi
Ưu tiên hàng đầu là chống ngã ban đêm: một đèn ngủ mờ ở lối đi tới nhà vệ sinh, sàn không có thảm bị xê dịch, và lối đi không vướng đồ.
Chiều cao giường cũng quan trọng — ngồi ở mép giường mà hai bàn chân chạm sàn thoải mái là mức dễ lên xuống nhất. Giường quá cao hoặc quá thấp đều làm việc dậy ban đêm khó hơn.
Nếu phòng ở tầng trên, cân nhắc chuyển xuống tầng dưới. Đây là thay đổi lớn nhưng thường có tác dụng rõ hơn mọi điều chỉnh khác.
Khi phòng ngủ kiêm phòng làm việc
Rất phổ biến ở căn hộ nhỏ, và có một khó khăn thật: não khó chuyển sang trạng thái nghỉ khi nhìn thấy chỗ làm việc.
Ba cách giảm bớt: tách bằng tầm nhìn — kê bàn sao cho khi nằm không nhìn thẳng vào nó, hoặc dùng một tấm ngăn nhẹ; tách bằng ánh sáng — đèn bàn riêng, tắt hẳn khi hết giờ làm; và dọn mặt bàn cuối ngày, một thao tác nhỏ nhưng nó đánh dấu việc chuyển trạng thái.
Nếu không tách được về không gian, ít nhất hãy tránh đặt bàn ngay đầu giường.
Tóm lại
Nhóm có lõi thực tế thì cứ làm theo: đừng kê giường dưới vật nặng, đừng để gương đối diện giường, đừng kê thẳng hàng với cửa hay sát tường nhà tắm, và cho đầu giường tựa tường đặc.
Nhóm tập tục thì theo nếp nhà nếu bạn có, nhưng đừng để nó làm phòng kém an toàn hơn. Và sáu việc đổi được giấc ngủ thật thì đều đo được — tối hơn, yên hơn, thoáng hơn, đủ lối đi, đệm gối hợp, và bớt đồ.